Từ WikiHanoi

Tòa thành hiện gọi là “thành cổ Hà Nội” có từ bao giờ? Qui mô? Hiện trạng?

Đó là tòa thành xây trong hai năm 1804-1805 và bị tàn phá trong hai năm 1894-1895. Xây là do nhà Nguyễn (Gia Long); phá là do thực dân Pháp.

Nhìn vào bản đồ Hà Nội hiện nay, thấy một ô vuông mà bốn cạnh là bốn đường Phan Đình Phùng (Bắc), Hùng Vương (Tây), Trần Phú (Nam), Phùng Hưng (Đông). Đó là bốn mặt của tòa thành nhà Nguyễn. Trong thành chia ra ba khu theo chiều dọc. Khu phía Đông là các cơ quan đầu não của tỉnh Hà Nội: dinh Tổng đốc, Tuần phủ, Án sát... nay là khu quân đội. Khu phía Tây chủ yếu là kho tàng nay là phần nằm giữa hai trường Hùng Vương và Hoàng Diệu với những công sở và nhà ở. Đặc biệt lăng Bác Hồ là ở ngay cửa chính Tây. Trung tâm thành nay là khu vực nằm giữa hai trường Nguyễn Tri Phương và Hoàng Diệu. Trên cái lõi này còn sót lại - từ Nam lên Bắc - năm di tích: Cột Cờ, cửa Đoan Môn, nền Hành cung, Hậu lâu và cửa chính Bắc. Cột Cờ được xây cùng lúc với thành hoặc muộn hơn chút ít. Cửa Đoan Môn hiện còn là xây cùng với thành, trên móng của cửa Đoan Môn các đời vua trước. Đoan Môn là cửa đi vào khu Cấm thành. Nền Hành cung cũng là nền điện Kính Thiên đời Lê. Hậu lâu có thể là tòa nhà dành cho các phi tần tháp tùng vua nhà Nguyễn khi ra Bắc. Nhưng cuối thế kỷ XIX tòa nhà này đã bị hư hỏng và nhà binh Pháp đã xây hoàn toàn mới song theo hình dáng kiến trúc cổ Việt Nam. Còn cửa chính Bắc thì đã bị phá mất vọng lâu.

Hiện ngành văn hóa thành phố đã tu sửa xong nhũng di tích đó và đưa vào khai thác du lịch.

(thanglong.gov.vn)