Đặng Tiến Đông
Từ WikiHanoi
Đặng Tiến Đông (1738-?) quê ở làng Lưong Xá (nay ở xã Tam Điền, Chương Mỹ, Hà Tây) là một võ tướng của nhà Tây Sơn. Ông được triều Tây Sơn phong đến chức Đại tướng thống vũ thắng vệ thiên hùng hiệu, vệ quốc thượng tướng quân trấn thủ hai trấn Thanh Hóa và Nghệ An. Người ta còn gọi ông là đô đốc Mưu hoặc đô đốc Đông.
Mục lục |
Tiểu sử
Đặng Tiến Đông là con trai thứ tám của quận công Đặng Tiến Cẩm. Dòng họ Đặng của ông nhiều người làm quan cho nhà Lê và phủ chúa Trịnh.
Sự nghiệp
Năm 1787, ông yết kiến Nguyễn Huệ xin làm bề tôi. Nguyễn Huệ phong làm đô đốc đồng tri, tước Đông lĩnh hầu. Trong sắc phong ông làm đô đốc hiện còn lưu giữ bở dòng họ Đặng ở Tam Điền, Chương Mỹ, Nguyễn Huệ có ghi: "Có khí khái của trượng phu, tấm lòng của nam tử, đường làm quan gặp gỡ, dựng nên công lớn vua tôi, sau trước báo đền không quên điều hiểu biết của kẻ sĩ trong nước, qua mùa đông mà không chịu khuất như cây tùng lúc giá rét..."
Mùa xuân năm 1789, trong chiến dịch đánh đuổi quân Thanh xâm lược, Đặng Tiến Đông chỉ huy một trong hai đạo quân ở cánh phải. ông đã chỉ huy quân tập kích đồn Khương Thượng. Tướng nhà Thanh chỉ huy đồn là Sầm Nghi Đống không đỡ nổi phải bỏ đồn rồi thắt cổ tự vẫn. Sau khi đánh xong đồn Khương Thượng, ông kéo quân đánh thẳng vào thành Thăng Long. Đây là cánh quân Tây Sơn đầu tiên tấn công vào thành. Sau chiến thắng, Nguyễn Huệ đã ban cho ông làng Lương Xá quê hương để làm thực ấp.
Ông mất tại quê nhà vào cuối thời Tây Sơn.
Hiện ở Hà Nội, phía Tây gò Đống Đa có một con phố mang tên ông.
Nghi vấn
Đến nay, còn nhiều tranh luận chưa đi đến thống nhất giữa các nhà nghiên cứu về người chỉ huy đánh đồn Khương Thượng trong chiến thắng Kỷ Dậu (1789). Giáo sư Nguyễn Phan Quang trong “Phong trào nông dân Tây Sơn” nêu các giả thuyết khác nhau: Có thuyết cho rằng người chỉ huy là Đặng Tiến Đông, có ý kiến cho rằng đó là đô đốc Long (Nguyễn Tăng Long). Lại có ý kiến cho rằng hai người là một; và ý kiến khác cho rằng vị tướng chỉ huy trận này có tên thật là đô đốc Mưu...
Xem thêm
(Nguồn: Wikipedia)
