Đình Thanh Liệt
Từ WikiHanoi
Đình ở ngay bên sông Tô Lịch, trông ra nhà Thủy Tạ bát giác nơi bình thơ của các văn nhân theo học trường Huỳnh Công do thầy Chu Văn An dạy. Đình thờ nhà nho Chu Văn An (1292-1370) vốn người thô nVăn, xã Quang Liệt (nay là Thanh Liệt) huyện Thanh Trì. Ông tính tình cương trực đậu Thái học sinh đời Trần nhưng không ra làm quan, ở nhà dạy học. Học trò ông nhiều người thành đạt như Phạm Sư Mạnh, Lê Quát. Vua Trần Minh Tông (1314-1329) mời ông ra làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám.
Thời Trần Dụ Tông (1341-1369) vua cả nghe bọn nịnh thần chơi bời vô độ, ông dâng sớ xin chém 7 tên quyền gian nhưng bị vua bác đi, ông từ quan về ở ẩn dậy học, viết sách, làm thơ trên núi Phượng Hoàng (Chí Linh, Hải Hưng) lấy tên là Tiều ?n. Khi mất, ông được ban tên thụy là Văn Trinh, được thờ phố ở Văn Miếu của các bậc hiền nho.
Đình còn gọi là đinh Trung để khỏi lẫn với đình ngòai ở cánh đồng thờ Phạm Tu (418-545) cũng là người làng, tham gia khởi nghĩa Lý Bí, có công lập Nhà nước Vạn Xuân độc lập. Đình Trung có đôi câu đối nôm khá hay:
Thât trảm sớ còn thơm, gương sử thẹn cho phường mại quốc
Lục kinh tro chửa nguội, bảng huỳnh treo khắp chốn danh hương.
Bên kia sông Tô, còn có đền Huỳnh Cung dựng ở nơi gọi là Văn chỉ, vốn là đất trường dạy học của Chu Văn An. Đền trước nhỏ, đến thời Bảo Thái (1720-1729) được xây lại quy mô nhưng đã bị phá hủy trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Di chỉ còn một cột đồng trụ và mảnh bia tạc năm 1717 có bài văn của Nguyễn Công Thể.
