Các KĐTM tại Hà Nội, TPHCM quên hạ tầng xã hội: Do tầm nhìn hạn hẹp
Theo TS Liêm, để xảy ra tình trạng này, không chỉ do chủ đầu tư tham lợi nhuận, mà do cả nhận thức thiển cận của chính quyền địa phương.
Ông nhận định như thế nào về các khu đô thị đang bỏ quên hạ tầng xã hội hiện nay?
Hiện nay, phần lớn chủ đầu tư đều chú trọng kinh doanh tìm kiếm lợi nhuận, do vậy họ thích làm nhà chung cư mà bỏ qua các hạ tầng xã hội quan trọng như nhà trẻ, trường học, công viên, không gian cây xanh ngày càng bị thu hẹp… Trong khi nếu là KĐT đa chức năng thì giá trị BĐS sẽ tốt hơn rất nhiều, vì tuy ít BĐS hơn nhưng giá BĐS lại tăng lên do con người luôn muốn được ở những KĐT như vậy, với một môi trường khép kín, có cộng đồng, văn hóa KĐT…
Tình trạng như vậy là do trách nhiệm của chủ đầu tư?
- Tôi cho rằng, không nên đổ hết toàn bộ trách nhiệm cho chủ đầu tư. Ở đây rõ ràng là có trách nhiệm của chính quyền địa phương. Chính sự thiển cận, thiếu tầm nhìn của lãnh đạo địa phương khi tùy tiện phê duyệt điều chỉnh quy hoạch trong các KĐT đã biến các KĐT thành các không gian manh mún, nhiều lô đất lẽ ra thành trường học đã bị biến thành chung cư cao tầng, thậm chí cố tình làm sai quy hoạch ban đầu…
Mặt khác, việc giám sát thực hiện quy hoạch của các chủ đầu tư cũng có vấn đề. Theo tôi, quy hoạch là phải minh bạch và chủ đầu tư sau khi được duyệt quy hoạch thì phải có trách nhiệm in ra đưa cho người dân sống trong KĐT ấy nắm được quy hoạch để theo dõi, giám sát việc thực hiện. Như vậy cần một tổ chức để giám sát quy hoạch có thực hiện đúng không. Chức năng của chính quyền là khuyến khích và cấm đoán, tức là củ càrốt và cây gậy, nhưng hiện nay tôi cho rằng chính quyền mới chỉ dùng củ càrốt mà không dùng cây gậy!
Vậy thì theo ông, ai sẽ có trách nhiệm phải làm các công trình công cộng trong các KĐT?
- Theo tôi, đây là việc chủ đầu tư phải làm, nhưng không phải dùng tiền của họ mà khi làm các công trình như vậy thì họ được chính quyền trừ vào tiền đất hoặc hưởng một số chính sách ưu đãi. Chính quyền sau đó phải kiểm tra. Điều đáng nói là hiện nay người ta chỉ nghiệm thu từng hạng mục, từng cái nhà, không ai nghiệm thu cả KĐT.
Đã có nhiều người dân đến phàn nàn với tôi là cái vỉa hè theo bản vẽ của dự án trước cửa nhà họ rộng 3m, nhưng giờ chỉ còn 1,5m do chủ đầu tư nới nhà rộng ra để thu thêm tiền. Tại sao để xảy ra tình trạng như vậy? Là vì không ai nghiệm thu cả. Do vậy, việc tiến hành nghiệm thu công trình cần sự có mặt của cả 3 bên, trong đó có đại diện người dân ở đó, chứ không phải chỉ có chính quyền và chủ đầu tư với nhau như hiện nay.
Về việc vừa qua TP.Hà Nội có chủ trương di dời một loạt các công trình nhà máy để thay vào đó bằng cao ốc và KĐT, ông có ý kiến thế nào về vấn đề này?
- Tôi cho rằng, cao ốc hay cái gì thì cũng phải dựa trên quy hoạch được duyệt. Mà quy hoạch là thế nào? Không phải là cứ có miếng đất thừa ra là vẽ quy hoạch mà phải căn cứ xem vị trí ấy cần cái gì, đặc biệt là nhu cầu của khu vực ấy ra sao để đáp ứng. Ví dụ, khu vực ấy đang thiếu nhà trẻ, thiếu công viên thì khi có điều kiện phải tăng thêm. Thậm chí xây chung cư cũng không sao nếu ở đó hạ tầng đầy đủ.
Vấn đề thứ hai là có nhất thiết phải phá dỡ hoặc di chuyển hết các nhà máy, trường đại học ra khỏi nội đô hay không? Chúng ta có ví dụ rất cụ thể là nhà tù Hỏa Lò. Việc giữ lại được một góc của nhà tù Hỏa Lò chính là giữ gìn được bản sắc của thành phố. Sau này trẻ em lớn lên hỏi mới biết thế nào là nhà tù Hỏa Lò.
Hay như câu chuyện quyết định di dời Trường ĐH Tổng hợp, trong khi đó là nơi duy nhất ở Đông Dương hồi trước đào tạo nhiều thế hệ lãnh đạo nổi tiếng khu vực, theo tôi, rất đáng tiếc. Chúng ta hoàn toàn có thể giữ lại những cái nhà ấy để giữ lại bản sắc của đô thị, có chăng chỉ thay đổi công năng, như các di tích cũ ở nước ngoài họ vẫn làm. Đừng để tầm nhìn hạn chế và đồng tiền sai khiến để dễ dàng ra quyết định xóa đi những nơi đã mang theo ký ức của nhiều thế hệ…
- Xin cảm ơn ông!
Phạm Huệ thực hiện
Not logged in 
